Émissions Toutes les émissions

L'Alsace vue par le net

Du lundi au vendredi à 9h33

5min

La graphie alsacienne avec Orthal.fr

Par le vendredi 4 novembre 2016
Podcasts : iTunes RSS
Pierre Nuss
Pierre Nuss © Radio France

Orthal est une méthode permettant de bien écrire l'alsacien, dans toutes ses variantes, de Wissembourg à Ferrette.

Le site pour écrire l'alsacien de façon globale et uniformisée (pas pour le prononcer) : Orthal.fr.

Pierre : mer kampfe àlle Dàà dàss mer mehr Elsassisch redde, ùff d'r Àrweit, in de Schüele, d'heim met d'r Fàmili, vellicht eu in Gschafter. Ja, s'Elsassische müess sich wedder ins Laawe von àlli, kleini oder grossi, ninschliche. S'esch e schlachti Zükùnft fer e Sproch wann m'r nemmi stolz drewwer esch, oder wann's nehme mehr redde kànn, oder nemmi im àlldaijliche benùtzt. Dorùm esch FBE do ! Ùn mer heere's àllegalde, s'ward komplizeert s'Elsassische ze lase, mànchi lase net im Kopf àwer lütt, wann m'r's heert esch's e güeder Truc, ànderi sààwe uns eu dàss s'elsassische schwahr ze schriiwe esch. Ah jo nàtirli, sell m'r dann s'elsassische ùff dittsch schriiwe, oder soll m'r's so wie m'r's im Tààl, im Gebiet üssspracht schriiwe? Dess esch làng e Problem gsenn, fer unseri Dichter, Theàterschteckle Grender, Theàtertrùppe eu, àlso hàn làng unseri Müeder Sprooch Speziàlischte do drewer noch gedankt.

Jonathan : es gebt jo schon e System, d'r Sytem ORTHAL.

Pierre : ja, wie orthographe alsacienne beditte sell, unes gebt do driwwer e scheener Internet Sitt wie gànz einfàch orthal punkt fr heisst. Dess ermeilicht die Litt von Weisseburch bis die von Pfert verstehen un lase ze kenne. D'Danielle Crevenat Werner un d'r Edgar Zeidler hàn vor Johre met'm Kollektiv AGATE gschàfft, d'association pour une graphie alsacienne transfrontalière. E hüffe elsassischi dictée senn gemàcht worre, fer ze sahn wie d'Elsasser intuitiv s'Elsassische schriiwe, un bi de Elsassisch Unterrichte senn no die Werter vergliche worre, welli Werter ware von de Anfanger àm beschte gelase ? D'Method esch logisch un esch àm noodschte von de Vereinschtemmùng wie im Elsàss ewer unseri Sprooch meili esch.

Jonathan : find mer die Method ùff dem Sitt?

Pierre : d'gànz Method net, die steht gànz in dem Büech vom d'r Danielle Crevenat Werner un vom Edgar Zeidler àm Verlàg Do Bentzinger, àwer ùff dem Sitt hàn ehr Texte in ORTHAL gschrìwwe, dàss ehr löije kenne ob's ehr lase kenne ? Es gebt eu noch ùff dem Sitt orthal punkt fr e gànzi Riiwet von Üssdreck, met Litt e Sàtz wie se garn gschrìwwe hàn un gfröijt dàss es ORTHALisiert word, dess heisst, gschriwwe dàss es àlli lase kenne. Ùff d'r erschti Sitt vom orthal punkt fr hàn ehr eu s'kleine Bechel wie's Elsassische Sprochàmt gschriwwe het, s'esch e kùrzeri Method fer ORTHAL ze schriiwe, s'esch ummesonscht. Entdecke wie un worum mer s'Elsassische gsàmt un logisch so schriiwe meeste ùff'm Sitt orthal punkt fr.